امروز

سه شنبه, ۳۰ آبان , ۱۳۹۶

  ساعت

۱۳:۳۷ بعد از ظهر

سایز متن   /

‪-‬ ۱۳ آبان روز دانش‌آموز است. سال‌هاست که پس از پایان بزرگداشت‌های رسمی این روز، باز دانش‌آموزان می‌مانند و گرفتاری‌های چنددهه‌ای ساختار آموزشی و دغدغه‌هایی از جنس دانش‌آموزی. دوران دانش‌آموزی یکی از به‌یادماندنی‌ترین دوران زندگی هر فرد است. نخستین تجربه‌های گروهیِ شیرین و دلچسب در این دوران شکل می‌گیرد و دانش‌آموزان در آن به فراگیری زندگی اجتماعی-آموزشی می‌پردازند. اما در کشور ما از نخستین سال‌های ورود و پی‌ریزی نهادهای آموزشی نوین، این دوران همراه با دشواری‌هایی مانند برنامه‌های درسی فشرده و خسته‌کننده، آموزش‌های نمره‌مدار، نتیجه‌نگر و بر پایه تشویق و تنبیه، ساختارِ هرمی و از بالا به پایین و پیامدهایش، پایش همیشگی مسئولان مدرسه بر پوشش و رفتار دانش‌آموزان، دوری درونمایه‌های درسی با زندگی روزمره دانش‌آموزان، فراوانی و گستردگی مواد درسی، ارزشیابی سنتی بر پایه به‌خاطرآوری، میز و نیمکت‌های رنگ‌ و رورفته و فضاهای آموزشی کسل‌کننده، کلاس‌های پرجمعیت، محیط‌هایی خالی از شادی و سرزندگی، روش‌های تدریس سنتی و دور از فناوری‌های نوین، معلمان درگیر با دشواری‌های اقتصادی و همیشه ناراضی و… بوده است. در این شرایط آنچه بیش از هر چیز به چشم می‌آید، نادیده گرفتن حق برخورداری از آموزش به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین حقوق انسانی‌ست. گرچه در دوره‌هایی تلاش‌هایی برای برآوردن این حق بنیادین انجام شده است، اما همچنان در این زمینه در گام‌های نخستین هستیم. یکی از این تلاش‌های شایسته تهیه منشور حقوق دانش‌آموزی بود که در سال‌های پایانی دوران اصلاحات در مجلس دانش‌آموزی تهیه و البته با برآمدن دولت اصول‌گرا کنار گذاشته شد. متنی که در مجلس دانش‌آموزی نوشته شد و قرار بود نقشه راهی برای آشنایی دانش‌آموزان، آموزگاران، دست اندرکاران و… با حقوق دانش‌آموزی باشد، دارای مفاهیم و گزاره‌های ارزشمندی بود که می‌توانست و می‌تواند نسلی را پرورش دهد که در آینده سنگ‌بنای جامعه‌ای حقوق‌مدار و بنابراین اخلاقی باشد. برای نمونه در بند پنجم دیباچه این منشور می‌خوانیم:«بی‌تردید مسیر سعادت یک جامعه از میان افکار، اندیشه‌ها و میزان پایبندی افراد آن جامعه به میثاق‌های ملی می‌گذرد. مهم‌ترین رسالت آموزش و پرورش در یک کشور باید آماده ساختن دانش‌آموزان برای پذیرفتن نقش‌های اجتماعی و حضور فعال و مشارکت‌جویانه در جامعه و تعیین‌کننده حدود روابط انسانی- اجتماعی و سازوکارهای این روابط در هر کشور قانون اساسی آن کشور است. این منشور بر آن است زمینه‌های لازم برای پذیرش و آشنایی با حقوق فردی و اجتماعی را در دانش‌آموزان در قالب عناوین حقوقی مربوط به آن‌ها، علاوه بر پذیرش و آشنایی دانش‌آموزان با آیین‌نامه‌ها و مصوباتی که مستقیماً مربوط به آن‌ها است (در قالب حقوق خود) زمینه‌های مناسب را جهت پذیرش و عملی‌ترشدن هرچه بیشتر این مصوبات ایجاد کند. از دیدی دیگر، منشور در صدد آن است که دانش‌آموزان را به‌عنوان شهروندان جامعه جهانی با پیمان‌نامه‌ها، تعهدنامه‌ها و قوانین بین‌المللی مربوط به آن‌ها آشنا کند تا دانش‌آموزان با دیدی فرای محدوده‌های مکانی و جغرافیایی در رابطه با حقوق خود بیندیشند». این منشور دارای هفت فصل و ۵۴ بند است. برای نمونه در بندهایی از آن می‌خوانیم که:
* دانش‌آموز مصون از تعرضات جسمانی، روانی و حیثیتی است و کرامت والای شخصیت انسانی وی باید مورد احترام قرار گیرد.
* دانش‌آموزان حق دارند در آموزش‌های رسمی نظام آموزش و پرورش از فراگیری اصول حقوق شهروندی و مهارت‌های زندگی اجتماعی بهره‌مند شوند.
*دانش‌آموزان حق دارند در آموزش‌های رسمی نظام آموزش و پرورش از فراگیری اصول حقوق بشر و سایر اسناد و مقررات بین‌المللی در مورد حقوق کودک و دانش‌آموز بهره‌مند شوند.
* دانش‌آموزان حق دارند از آموزش‌های مربوط به حقوق جنسی برخوردار شوند.
* دانش‌آموزان حق دارند در مقابل کلیه بهره‌کشی‌های اقتصادی و سوءاستفاده‌های جنسی مورد حمایت‌های ویژه قرار گیرند.
شاید زمان آن باشد که درون‌مایه‌های این منشور به گفتمان روز آموزش و پرورش بازگشته و سامانه آموزشی خود را برای فراهم کردن زمینه‌های اجرایش آماده کند. ناگفته پیداست که ورود گفتمان حقوق‌محور این منشور با دست‌اندازهای ساختاری همراه است، اما بی‌گمان برای نهادینه‌تر کردن حقوق شهروندی و پرورش شهروندانی در تراز ملی و جهانی راهی جز پیگیری چنین مفاهیمی نداریم.

همدلی

 

برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

تازه های سایت

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی